Waarom goud en zilver plots hard daalden

De scherpe daling in goud en zilver was geen op zichzelf staande beweging, maar het gevolg van maandenlange opbouw van hefboomposities.

In minder dan 2 dagen is wereldwijd meer dan 12 biljoen dollar aan marktwaarde verdwenen. Het ging niet om een geïsoleerde correctie, maar om een gelijktijdige terugval in edelmetalen en aandelenmarkten.

De schade was groot. Goud verloor ruim 16 procent, goed voor een daling van ongeveer 6,4 biljoen dollar aan marktwaarde. Zilver kreeg de zwaarste klap met een daling van bijna 39 procent. Ook platina en palladium gingen hard onderuit. Tegelijk leverden Amerikaanse aandelenindices terrein in, met verliezen van honderden miljarden dollars bij de S&P 500, Nasdaq en Russell 2000.

Samen genomen verdween in korte tijd meer waarde dan het bruto binnenlands product van Duitsland, Japan en India bij elkaar.

Zilver en goud stonden al extreem hoog

De terugval kwam niet uit het niets. Vooral zilver bevond zich voorafgaand aan de daling op uitzonderlijk hoge niveaus. De prijs was negen maanden op rij gestegen, een reeks die historisch vaak samenviel met belangrijke toppen. In één jaar tijd verdrievoudigde de waarde van zilver, wat voor een markt van meerdere biljoenen dollar ongebruikelijk snel is.

Ook goud was sterk opgelopen. Die stijging werd gedragen door verwachtingen van versoepelend beleid en onzekerheid rond het monetaire pad. Op dat soort niveaus ligt winstnemen voor de hand, zeker wanneer posities met geleend geld zijn opgebouwd.

Hefboomposities maken vooral de zilvermarkt kwetsbaar

Een belangrijk deel van de instroom ging niet naar fysiek metaal, maar naar handel zonder fysieke levering. Met name zilver trok veel korte termijn kapitaal aan, vaak met een hoge hefboom. Veel handelaren namen grote longposities in. Ze gingen ervan uit de prijs van zilver nog verder zou stijgen.

De eerste zilver prijsdaling activeerde margin calls, waardoor longposities gesloten moesten worden. Dat zorgde voor extra verkoop, waardoor nieuwe liquidaties volgden. De forse daling van zilver in één handelsdag was daardoor vooral het gevolg van gedwongen afbouw, niet van een plotselinge afname in vraag.

Termijnhandel en fysiek metaal lopen uiteen

De zilvermarkt leunt zwaar op termijnhandel. Voor elke fysieke ounce bestaan naar schatting honderden contractuele claims. Tijdens de daling zakte de prijs op de termijnmarkten snel weg, terwijl fysieke markten minder meebewogen.

In de Verenigde Staten bleef de prijs voor fysiek zilver relatief hoog, terwijl in Azië zelfs nog hogere niveaus werden gezien. Dat verschil legde spanning bloot tussen prijsstelling op de termijnmarkten en daadwerkelijke beschikbaarheid. Contractmarkten reageren snel, fysieke markten trager.

Marginverhogingen versnellen de daling in edelmetalen

De situatie werd verergerd door opeenvolgende verhogingen van marginvereisten. Beurzen verhoogden de vereiste onderpanden voor goud, zilver en andere metalen in korte tijd fors. Voor handelaren betekende dit dat zij direct extra kapitaal moesten bijstorten. In een dalende markt leidt dat vaak tot automatische sluiting van posities.

Fed duidelijkheid haalt steun weg bij edelmetalen

Ook de beleidscontext veranderde. De toegenomen kans dat Kevin Warsh de volgende voorzitter van de Federal Reserve wordt, verminderde een belangrijke onzekerheidsfactor. Warsh staat bekend als kritisch op langdurige liquiditeitsinjecties en ruime balanspolitiek.

Markten waren eerder gepositioneerd op snelle renteverlagingen en ruime steun. Het vooruitzicht van een strakker kader haalde een deel van de steun onder goud en zilver vandaan. Op zichzelf was dat onvoldoende voor een abrupte daling, maar in combinatie met overvolle posities en hoge leverage werkte het als katalysator.

De beweging past bij een snelle afbouw van hefboomposities na maanden van extreme prijsstijgingen.

Veelgestelde vragen